Het vernieuwde erfrecht – Noodzaak om uw successieplanning te herbekijken?

Het huidige erfrecht dateert nog vanuit de tijd van Napoleon en was dus dringend aan modernisering toe. Verleden september werd een wet tot hervorming van het erfrecht gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad met de volgende krachtlijnen:

1/ de erfrechtelijke reserve

– onder het nieuwe erfrecht wordt het reservatair erfdeel van de kinderen aangepast: ongeacht het aantal kinderen zal de reserve van de kinderen beperkt zijn tot de helft van de nalatenschap. De andere helft is het beschikbaar deel waarover de erflater vrij kan beschikken; dus de reserve staat niet langer in functie van het aantal kinderen; en

– en zullen overlevende ouders geen wettelijke reserve meer hebben, maar krijgen in de plaats een onderhoudsvordering tegenover de nalatenschap als ze behoeftig zijn; dus niet meer automatisch een reserve van 1/4de van de nalatenschap per overlevende ouder.

2/ dezelfde inbrengregel voor alle schenkingen

De inbreng van schenkingen door erfgenamen gebeurt vandaag op verschillende wijze naargelang het gaat om roerende, dan wel om onroerende goederen. Dit geeft in de praktijk aanleiding tot nogal wat problemen. Die verschillende behandeling wordt weggewerkt en de inbreng zal voortaan aan intrinsieke waarde op de dag van de schenking gebeuren, weliswaar nog met een indexatie op basis van de index der consumptieprijzen tot op het moment van overlijden.

Let op met schenkingen met voorbehoud van vruchtgebruik, want deze worden nog wel gewaardeerd tegen waarde op moment van overlijden.

3/ inkorting

Als de overledene tijdens zijn leven teveel van zijn vermogen al heeft weggeschonken, kunnen de reservataire erfgenamen vragen dat de geschonken goederen weer in natura naar de nalatenschap komen, dit heet men inkorting. Onder het nieuwe erfrecht moet de inbreng in waarde gebeuren. De begiftigde kan het gekregen goed zelf houden, maar moet de tegenwaarde van het goed teruggeven aan de nalatenschap.

4/ het verbod van overeenkomsten over een niet-opengevallen nalatenschap

Het principiële verbod blijft ook na de hervorming van het erfrecht bestaan, maar de wettelijk toegelaten erfovereenkomsten (globaal of punctueel) worden uitgebreid. Hierdoor komt de wetgever tegemoet aan een bekommernis van vele burgers om zélf hun nalatenschap te regelen en dit in overleg met de toekomstige erfgenamen, hetgeen pijnlijke discussies achteraf zal voorkomen.

Het hervormde erfrecht zal in werking treden voor overlijdens vanaf 1 september 2018 en zal op dat moment ook van toepassing zijn op schenkingen die voordien plaatsvonden.

Wilt u ook na 1 september 2018 de oude regels toegepast zien op uw eerdere planningen, dan kan u daarvoor opteren door bij de notaris een verklaring tot behoud van die oude regels af te leggen en dit uiterlijk 1 september 2018.